De beste albums: 17 van ‘17

– Dus… 2017 was het jaar van David Bowie.
– Huh? Maar die is toch begin vorig jaar al overleden?
– Klopt. Maar kijk eens naar deze eindlijst… Zijn geest leeft voort.

Want wat zien we allemaal in deze lijst van 17 beste platen van 2017? Een onversneden protegé (David Bowie noemde Lorde ‘the future of popmusic’), een samenwerkingspartner die te verlegen was om Bowie’s muziek teveel aan te pakken (James Murphy van LCD Soundsystem). We zien een muzikant die zijn tegenspeler was in een Japanse oorlogsfilm (Ryuichi Sakamoto) en synthesist Alessandro Cortini van de band die ooit met Bowie het podium deelde (Nine Inch Nails). Er is een uitgesproken fan die qua ‘sound and vision’ net zo goed haar vrouwtje staat (St. Vincent). En we zien twee jazzo’s (Joseph Shabaton en Colin Stetson) die niet eens hadden misstaan op Bowie’s laatste album Blackstar.

Arcade Fire
De enige die we moeten missen in deze lijst is Bowie’s favoriete band: The Arcade Fire. Zij maakten in 2017 sowieso de song van het jaar met Everything Now, en ook de nummers twee en drie kwamen uit hun koker (Sings of Life en Creature Comfort). Maar over de gehele linie was hun album geen groot genoegen. Ze presteerden het zelfs om er mislukte reggae-dingen op te zetten. En daarmee spiegelden zij – onbewust – de allerslechtste plaat uit Bowie’s carrière: Tonight uit 1984.

Ruk
Okee, dan nog wat keuzes die deze eindlijst hebben bepaald. Veler favoriet The War On Drugs kwam er niet in. Ik vind dat zij vooral een saaie plaat hebben gemaakt – zij zijn de Dire Straits van dit jaar. Met rap en hiphop ben ik al een paar jaar een beetje klaar, hoewel ik het keer op keer probeer. Dus ook Vince Staples en Kendrick Lamar zijn meestal mwoh. En de Nederlandse favo Ronnie Flex vind ik vooral erg ruk.

Bubbling under
Er waren natuurlijk ook afvallers die mij zeer aan het hard gingen. Die wil ik nog even een eervolle vermelding geven. ‘Bubbling under’ in 2017 waren: Xiu Xiu met Forget, Dirty Projectors met hun gelijknamige plaat, erg fijn werk van Hauschka (What If), Kelly Lee Owens, Blanck Mass, Orson Hentschel met Electric Stutter, Planetarium (het project waar onder andere Sufjan Stevens aan meedeed), Ghostpoet, Zola Jesus (zoals elk jaar weer fantastisch), synthesizergrootheid Kaitlyn Aurelia Smith, fijne ambient van Hecq, nog fijnere ambient van Bibio, James Holden/The Animal Spirits, Perfume Genius. En uit Nederland: de nieuwe Piiptsjilling, Spinvis met Trein Vuur Dageraad en niet te vergeten Nadia Struiwigh met Lenticular!

Hier is ‘ie dan: de 17 van ’17. Klik de links voor mijn uitgebreide recensies.

1. LordeMelodrama
2. Ryuichi Sakamotoasync
3. St. VincentMasseduction
4. The xxI See You
5. LCD Soundsystemamerican dream
6. SohnRennen
7. ArcaArca
8. SevdalizaISON
9. Joseph ShabasonAtyche
10. Colin StetsonAll This I Do For Glory
11. JacaszekKwiaty
12. Karima WalkerHands In Our Names
13. Linde SchöneLinde van Nimma
14. LuwtenLuwten
15. BjörkUtopia
16. Alessandro CortiniAvanti
17. Fever RayPlunge

Wil je alles horen? Luister dan deze Spotify-list. Enjoy!

En hier drie keer The Arcade Fire:

Jacaszek – Kwiaty

Restopnamen van een onbekende Poolse componist en een anthologie van Engelse metafysische laat-renaissancepoëzie. Heel veel saaier zal het wel niet worden, denk je dan. Toch vormen die twee elementen de basis van een album vol desolate, melancholische, subtiele schoonheid: Kwiaty van Jacaszek.

Onbekend? Hier in Nederland misschien wel. Niet te vinden in onze krantenarchieven of te googlen in het Nederlands… Maar componist Michal Jacaszek brengt al meer dan tien jaar platen uit die balanceren op de grens van elektronisch experimenteel en modern klassiek. (Een van de hoogtepunten is het album Treny uit 2008.) Soms is hij van het grote gebaar, soms is hij suikerzoet – vaak gebruikt hij field recordings. En zijn melodieën zijn altijd dramatisch, emotioneel. Alleen op Kwiaty – Pools voor ‘bloemen’ – werkt hij net iets anders. Met zangeressen. Op het eerste gehoor lijkt het allemaal ietsje koud. En dat is vreemd.

Lees-zingen
De bloemeninspiratie komt nu van de dichter Robert Herrick, uit de anthologie van 17e eeuwse Engelse poëzie. ‘Simpele, pure, prachtige gedichten’, vindt Michal Jacaszek, ‘over dood, pijn, verlangen, eenzaamheid, maar ze bieden hoop, troost en vrede’. En ze klinken al als songs als je ze hardop voorleest. Dus dat is wat Jacaszek liet doen. Hij vroeg zangeressen Hania Malarowska, Joasia Sobowiec-Jamiol en Natalia Grzebala om ze te lees-zingen en bewerkte eigen niet-uitgebrachte opnamen als begeleiding.

Vrieskou weg
Het resultaat is betoverend en delicaat. De zangeressen klinken wel wat lijzig en ijzig, en tussen fragmentarische samples door, maar dat past prima bij de desolate sfeer van de plaat en de gedichten. Ze liggen ook wat achter in de mix. Zo blijft de nadruk op de spannende electro-akoestische klanken van Jacaszek zelf. In de muziek gebeurt heel veel wat je op het eerste gehoor niet hoort. Geef de plaat een paar draaibeurten en het laagje vrieskou die je er eerst in hoorde – en die eigenlijk zo niet des Jacaszeks is – smelt weg.

Arcadisch
Wat je daar voor terug krijgt? Vooral nostalgie. Kwiaty klinkt alsof je door een antiekwinkeltje dwaalt, vol verweerde boeken (anthologieën), oud speelgoed, sepia foto’s. En onder het stof vindt je oude schilderijen met titels als Daffodils, To Violets, Gardens, White Island en To Blossoms. Dat zijn de arcadische bloemen en landschappen waar Herrick over schreef en die Jacaszek verwerkt tot iets ongrijpbaars en veelzijdigs. Iets wat geen moment saai is.



Alle beste albums van 2017: