Tirzah – Colourgrade

Echt. Dichtbij. Intiem. Dat zijn de eerste woorden die opkomen bij het beluisteren van de experimentele lo-fi nieuwe plaat van Tirzah. Colourgrade voelt alsof je met je oor tegen haar borstkas ligt en heel dichtbij – maar ook zo veraf – hoor je haar hart dof bonzen.

Die paradox tekent deze hele plaat. De Londense Tirzah Mastin (geboren in Essex) is op het schaamteloze af persoonlijk over haar relatie met producer Kwame Bass en over haar pasgeboren dochter; tegelijkertijd klinkt ze koud en kil. Veel kouwer en killer dan op haar debuutplaat Devotion uit 2018. Is dat erg? Helemaal niet. Colourgrade is daardoor nog veel spannender geworden.

Metallic

Tirzah zou Tirzah niet zijn als ze de luisteraar niet meteen in het diepe zou gooien. Dus de meest vreemde, buitenaardse, industriële track is meteen de opener: titelnummer Colourgrade. Die start met alleen een uuuitgereeeeekte metalige stem door een autotune , begeleid door drones en vogelachtige synth-geluiden. Meer is het niet. Niks warms en wolligs meer. Dit is pure abstractie. Een R&B-beat start pas in het volgende nummer: Tectonic. Daaroverheen wolken harde trage synth-klanken (als tektonische platen op lava) en weer een metallic stem. Tirzah fluisterzingt: “Pursued as the rhythm magnetized our hips. Techno to tectonic plates.” De aardbol is hier pure seks. Lichamen kronkelen langzaam, schuiven over elkaar heen, stulpen uit en golven terug. Kijk ook maar naar de clip.

Zwerm

Een van de sleutelnummers op de plaat is Hive Mind. Het heeft een kale beat en een zware bas. Een alarm gaat af. Twee stemmen schuiven door elkaar heen. Het collectief bewustzijn van een zwerm wordt hier uitgerold. Al sinds Devotion is Tirzah niet alleen Tirzah. Het is inmiddels een trio met naast Tirzah Mastin producer Mica Levi en zangeres Coby Sey. Maar ook partner en kind, familie en vrienden werken mee aan het fenomeen Tirzah. Kijk ook maar naar de clip. De track heeft nog het meest van al die sfeer van Devotion.

Dada-achtig

Daarna wordt het album allengs harder, vreemder, experimenteler. Recipe is harde triphop annex abstracte trap. Beating is een weirde, melancholische lovesong. Over seks ook weer. “We made life. It’s beating”, zingt Tirzah. In het nummer daarna – Sleeping – is de baby er. De ‘jankgitaar’ staat voor het huilen? Hij gaat door merg en been. De track is intiem, rommelig, er klinkt ruis. Tirzah lijkt maar wat te improviseren. Het is alsof je op een krukje in de slaapkamer zit mee te kijken hoe moeder haar dochter pakt en een liedje improviseert. Maar het meest far-out is het nummer Crepuscular Rays (stralen in de schemer, zeg maar). Je hoort een mistige akoestische gitaar in het ochtendgrijs en daarover klinken kindse stemoefeningen. Meer is het niet. Maar het is zó spannend! Ik kreeg meteen associaties met het dada-achtige nummer Lieber Honig van de krautrockband Neu! (uit 1972). Dit van Tirzah heeft net zo’n impact.

Het derde en laatste deel van de plaat is het laatst opgenomen, maar komt met nummers als Send Me en Sink In weer in de buurt van de zachte R&B uit 2018. Afsluiter Hips is zowel suikerzoet als stuiterend. “Tease me free”, zo besluit de zangeres het album.

Troostrijk

Natuurlijk moet je regelmatig even aan de eerste platen van Tricky denken (Maxinquay, Nearly God en Premillenium Tension) of aan de verrassende debuutplaat van het collectief Young Echo uit 2018. Colourgrade klinkt minimaal, langzaam lo-fi, grunge en gruizig – zo anders als al die artificiële en overgeproduceerde tingeltangelglitter-R&B. Tirzah zingt vaak achteloos en monotoon en als ze middenin een strofe de keel moet schrapen (in Beating), wordt dat niet weggeknipt. Toeval speelde sowieso een grote rol bij het optrekken van alle tracks. Dat is ook weer een beetje die ‘hive mind’-gedachte. Alles doet mee en alles beweegt in de vreemde sensuele wereld van Tirzah. Panta rhei.

Je moet er even de tijd voor nemen om in door te dringen – met de eerste luisterbeurt ben je er niet, daarvoor is Colourgrade te weerbarstig – maar dan ontdek je hoe rijk en gevarieerd die wereld is. Hoe lief en intiem. Hoe troostrijk ook: op deze plaat wordt het leven gevierd, met al haar alledaagse facetten. Dit is de plaat van het jaar.

Alle beste albums uit 2021:

De beste albums van 2018

Klik op de links voor een uitgebreide recensie:

  1. Low – Double Negative
  2. Young Fathers – Cocoa Sugar
  3. Wende – Mens
  4. Tirzah – Devotion
  5. broeder Dieleman – komma
  6. Young Echo – Young Echo
  7. Sophie – Oil Of Every Pearl’s Un-Insides
  8. Biosphere – The Hilvarenbeek Recordings
  9. The Caretaker – Everywhere At The End Of Time, Stage 4/5
  10. Angelique Kidjo – Remain In Light
  11. Ezra Furman – Transangelic Exodus
  12. Suuns – Felt
  13. Simian Mobile Disco – Murmurations
  14. Hookworms – Microshift
  15. Ben Khan – Ben Khan
  16. Julia Holter – Aviary
  17. Giulio Aldinucci – Disappearing In A Mirror
  18. Yves Tumor – Safe In The Hands Of Love

Luister hier de hele lijst:

Als je er ‘maar’ 18 kiest, vallen er ook albums buiten de boot. ‘Bubbling under’ in 2018 waren:

Efrim Manuel – Pissing Stars, Mark Pritchard – The Four Worlds, Chris Carter – Chemistry Lessons volume 1, Oneothrix Point Never – Age Of, serpentwithfeet – soil, Let’s Eat Grandma – I’m All Ears, Pariah – Here From Where We Are, Philipp Bückle – Paintings, Jon Hassell – Listening To Pictures (Pentimento Volume 1) en Superorganism – Superorganism.

Zalig uiteinde en alle goeds voor 2019!

Tirzah – Devotion

Minimaal, herhalend, slordig, simpel, naïef, onaf. Het zijn allemaal kwalificaties die van toepassing kunnen zijn op het album Devotion van de Britse Tirzah, dat midden in deze warme zomer uitkwam. En dat is goed. Juist door die imperfecties heeft die plaat zoveel impact. Het maakt Devotion – een plaat geheel gewijd aan de liefde – zo intiem.

Imperfecte kunst. Vergelijk het maar met een zelf gebreide trui of een zelf gekleide beker. Daar kunnen foutjes inzitten, maar ze zijn zoveel mooier dan machinaal geproduceerde, gladde, karakterloze dingen. Dat geldt ook voor de muziek van Tirzah Mastin uit Essex en producer Mica Levi (die we kennen van Micachu & The Shapes en als maakster van soundtracks bij sci-fi films). Het geluid is minimaal, maar dat brengt het stemgeluid van Tirzah alleen maar dichterbij – tot zelfs gênant dichtbij. Alsof ze onder de douche staat te zingen en jij staat er naast. In de geluiden van Mica Levi, maar ook in de zang van Tirzah zitten allerlei foutjes, maar dat maakt de plaat alleen maar meer intrigerend. Geen moment verlies je de aandacht.

Parameters
De muziek op Devotion is een gestripte, vulgaire en downtempo variant van R&B, triphop en Balearic beats, met de melancholie van bijvoorbeeld The xx of Tricky en de mystiek van FKA Twigs. De twee parameters staan na elkaar, rond het midden van de plaat. Holding On is de meest uptempo track van het album, opgebouwd rondom drie synthi-tonen. Het meest conventioneel misschien ook, een echte clubtrack. Meteen daarna komt Affection, het meest minimale nummer, opgebouwd uit piano-aanslagen met echo en met een onnavolgbaar stotterende en letterlijk verknipte Tirzah. Adembenemend!
De geluiden mogen zo gek en zo hard mogelijk zijn, op een gekke manier klinkt elk nummer op Devotion warm. Dat doet de stem van Tirzah. Een nummer als Guilty, bijvoorbeeld, start met een harde, rauwe elektrische gitaar. Lekker macho. Maar als de zangeres daaroverheen gaat kwelen, wordt het opeens een zachte track. Zelfs autotune kan Tirzah’s stem niet robotachtig maken.

Naïef
Hoogtepunt van Devotion is het titelnummer, gemaakt in samenwerking de Londense electronica-wizard Coby Sey. Samen gaan ze een bizar duet aan. “So listen to me”, herhaalt Sey voortdurend. Daardoorheen zingt Tirzah dingen als “I just want your attention, I just want you to listen, I don’t want the solutions, I just want to explain things”.
Dat nummer wordt opgevolgd door weer een bijzondere track. Tirzah en Mica Levi gaan lang terug. Ze kennen elkaar van de Purcell School for Young Musicians in Atford, waar Tirzah harp studeerde en Levi viool. Op 13-jarige leeftijd schreven ze samen al een nummer dat nu – Tirzah is 32 jaar – op het album terecht is gekomen. De prepubers stelden zich volwassen relaties voor. “I’m thinking you’ve been fucking to me”, zingt Tirzah, terwijl ze zich afvraagt waarom ze nooit wat geld ziet van haar man. Die wat naïeve toon zitten in veel meer teksten op Devotion. Kattebelletjes zijn het vaak, zoals in de openingstrack Fine Again. “Don’t worry ‘bout worries, I won’t let them get you.” Zonder poespas. Heel direct. Ik hou van jou. Ik ben devoot aan jou.

Devotion is een betoverende plaat.

Alle beste albums van 2018: