Henrik Meierkord – Visitors To Erinnerungen

Wat maakt jou tot de persoon die je bent? De Engelse filosoof John Locke (1632 – 1704) formuleerde daar een antwoord op in zijn Essay Concerning Human Understanding: je bent wie je bent door de gedachten die je hebt en het verleden dat je je herinnert. Volgens Locke is het geheugen een ‘magazijn van kennis’, waarin we informatie uit onze zintuigen opslaan die we later weer kunnen gebruiken. Maar de Schotse filosoof David Hume (1711 – 1776) beschouwde het geheugen als verbeelding. Hume stelde dat we ons verleden niet onthouden, maar herinneringen construeren op basis van eerdere ervaringen.

Magazijn of constructie, waarschijnlijk is het geheugen allebei. Maar de blik van Locke en Hume is te nauw. Zij bekijken herinneringen als alleen iets van een individu, terwijl het ook altijd wordt beïnvloed door anderen. Dat stelt de Duitse literatuur- en cultuurwetenschapper Aleida Assman in een boeiend interview met Filosofie Magazine: Om te herinneren heb je altijd een ander nodig. Samen met haar man, egyptoloog Jan Assman, ontwikkelde ze het idee van een collectief geheugen. Die ‘ander’ die het geheugen beïnvloedt, kan ook heel abstract zijn. Het kan gaan om mensen, maar ook om ingebeeld personen, symbolen, voorwerpen, gebouwen en culturen. Of om remixers (ik kom hier nog op terug).

Dat roept veel vragen op als je weer de stap terug maakt naar jezelf. In hoeverre is een individuele herinnering nog authentiek? Herinner je je wat er werkelijk gebeurd is of herinner je de foto’s die van een gebeurtenis zijn gemaakt of de verhalen die erover worden verteld? Zijn dat niet bewerkingen van de werkelijkheid? En als je dat dan doortrekt, bestaat er dan überhaupt wel verschil tussen feit en fictie?

Eigenlijk zijn het dit soort vragen en gedachten waarover het een uur en twaalf minuten lang gaat op de twee cd’s Visitors To Erinnerungen van Henrik Meierkord en een keur aan collaborators. Henrik Meierkord is een componist en cellist uit Stockholm. Als componist maakt hij werken die balanceren tussen meditatief ambient en ontregelend in de traditie van modern klassiek en avantgarde (denk Karlheinz Stockhausen, denk Arnold Schönberg). Als cellist brengt hij vaak intieme en intense emoties in. Zijn instrumentale stukken gaan vaak over het onbewuste, over tijdsbeleving of over dromen en meditatie, maar Meierkord wordt gelukkig nooit vaag of zwaar. Zijn output is overigens immens. In 2024 heeft hij negen (!) albums uitgebracht plus nog een zooi EP’s en singles.

Een van zijn beste werken is het beklemmende Erinnerungen. Toen hij dat voltooid had, vroeg Henrik Meierkord twaalf remixers annex producers annex geluidskunstenaars om hun eigen herinneringen te verkennen en te laten versmelten met zijn track – om zo te werken aan een soort muzikaal collectief geheugen met nieuwe emotionele dieptes. Het gaat om grootheden uit het wereldje, met illustere namen als Glåsbird, Moss Covered Technology, Wil Bolton, Distant Fires Burning (de Belgische Gert De Meester), Ümlaut (Jeff Düngfelder die ook tekende voor het prachtige artwork) en Logic Moon.

De twaalf ‘bezoekers’ kregen volledig de vrije hand in het bewerken of omzetten van Erinnerungen. Zo ontstonden twee hele complete cd’s. Je hebt nergens het gevoel dat je weer naar hetzelfde stuk zit te luisteren. Integendeel: de muziek gaat alle kanten op. Zo vertimmert Autistici het tot een verontrustend stuk abstracte geluidskunst. In de bewerking van Wil Bolton rijzen de Erinnerungen-klanken van Meierkord rustig op uit een zee van ruis. Jupi/ter maakt er onheilspellende bombast van. De subtiliteit van OdNu doet denken aan die van Coil. En heel bijzonder is de Ancient Memory-mix van Ümlaut vol mijmerende samples van spoken word tussen noise- en celloklanken. Aan het einde van deze boeiende reis door het collectieve geheugen hoor je als uitsmijter de originele versie van Henrik Meierkord.   

Dan blijf je achter met een herinnering aan de uitspraak van een andere filosoof: Søren Kierkegaard (1813 – 1855). “Wanneer het geheugen steeds weer wordt opgefrist, verrijkt ze de ziel met een massa details.” Vistors To Erinnerungen is een prachtplaat.

Alle beste platen van 2024:

Geef een reactie