Kelela – Raven

Horen we hier de toekomst van de r&b? Ja!! Tegelijkertijd is dit enorm retro. We gaan terug naar de jaren negentig en de jaren nul. Ergens tussen de black queer house community van East Coast USA, de rave-, drum ’n bass- en ambient-scene van Londen en de Tresor-techno en Berghain-beats van Berlijn zweeft het album Raven van Kelela. En neem dat zweven maar letterlijk, want deze muziek is lucide. Neem dan nog een dosis Solange en Beyoncé, Aaliyah en FKA twigs, Arca en wijlen SOPHIE, een paar snufjes Janet Jackson en Björk en – eh – wat Herbie Hancock en Sun Ra Arkestra. Dan is het balboekje van Kelela redelijk compleet. Ware het niet dat ze op deze plaat vooral een heel erg eigen geluid heeft.

Het heeft zes jaar geduurd voordat Kelela een tweede album voor WARP-records opnam, haar vorige – Take Me Apart – kwam uit in 2017. De Amerikaans-Ethiopische Kelela Mizanekristos (Washington, 1983) kampte jarenlang met een forse writer’s block, misschien wel door het succes van haar eersteling. Maar ze wist zich te herpakken. En hoe! Als zwarte queer vond ze inspiratie in de artiesten die house music uitvonden en in de clubs waar dat gebeurde – de ‘safe havens’ waar queers konden feesten en uithuilen en waar hechte communities ontstonden. Zijn die er nog wel? En ze vond inspiratie bij Afro-Amerikaanse schrijfsters en denkers als Kandis Williams, bell hooks, Shaadi Deveraux en Octavia E. Butler. Dat nam ze allemaal mee naar Londen en Berlijn. Ze zocht diepgaande samenwerking met ‘kindred spirits’: hippe namen als Asmara van Fade to Mind’s Nguzunguzu, Philly-dj LSDXOXO, Bambii uit Toronto, Kaytranada en Junglepussy. En ze dook in Berlijn de studio in met Yo van Lenz en Florian T.M. Zeisig van het Duitse ambient-duo OCA.

Dat levert vijftien fascinerende tracks op. Het eerste dat opvalt aan Raven is de rust die de plaat uitstraalt. Het is een welkome, zelfverzekerde rust. Je kunt dit met recht een sereen album noemen. Minimaal en meditatief. Hypnotisch soms. Nummers als de single Washed Away en titeltrack Raven bestaan in de basis alleen uit verzorgd klinkende, ijle synth-drones (meestal maar één of twee akkoorden) plus Kelela’s loepzuivere stem. Ze zingt virtuoos! En in het subtiele prijsnummer Sorbet gaat ze helemaal in slow motion met hemelse vocalen en een zachte beat van gekke geluidjes. “Nowhere to go now / Let it melt away”, zingt Kelela als het nummer naar een langzame climax klimt. Het duistere Holier lijkt ergens in een vacuüm haar baan om de aarde te draaien. Het voelt zo ver weg en donker. Alsof je in je eigen achtertuin naar de hemel kijkt en de ISS ziet passeren. Daar ergens zit die song…

Er zijn ook ‘hard edged’ beats, hoor. En niet zo’n beetje ook. Luister maar naar Bruises of Contact. Maar ze zitten ook in de pure soul van Closure, het poppy Happy Ending of het abstracte Fooley. En gecombineerd met Kelela’s etherische luchtfietserij (positief bedoeld!) krijgen die beats een soort van jaren negentig Goldie-vibe. Denk Timeless. Nou, dan ben ík wel verkocht.

Kelela ageert tegen racisme, misogynie en LHBTQI+-haat, maar zingt ook liefdesverklaringen aan haar vrouw. Ze laat zich van haar meest kwetsbare kant zien, de queer-zangeres ging door een diep dal. De songwriter kan scherp observeren. Maar ze is ook mythisch: de hele plaat staat in het teken van water. De prachtige hoes laat dat al zien. Haar donkere gezicht komt naar boven drijven uit een al even donkere zee. Soms zijn in de synths de golven van de oceaan te beluisteren of we horen Kelela’s happende ademhaling na een diepe duik. Het nummer Divorce eindigt met een herhalende piep als in een sonar. En een titel als Washed Away spreekt natuurlijk boekdelen. Wat is het met dat water? Is het een metafoor voor (weder)doop? Dat sluit wel aan bij de nog veel sterkere metafoor in het titelnummer. Dat is die van een raaf. “A raven is reborn / They tried to break her / There’s nothing here to mourn”, zingt de sterke queer. En: “The hype will waver / I’m not nobody’s pawn / Don’t need no favors / It’s all good, I’ve moved on”. Ze is uit dat zwarte gat. Het is goed om te horen dat Kelela haar kracht en haar vrijheid na zoveel jaren eindelijk heeft gevonden. Het levert een heel compleet album op. Raven is zowel soulful als avantgarde, zowel dance als dada. Bij iedere draaibeurt sleutelen Kelela & co een uur lang aan je temporaalkwab. En dat is lekker! 

Alle beste albums van 2023:

Laat een reactie achter