Jaaroverzicht 2025

Geplaatst op 31 december 2025 door admin

Er wordt vaak geklaagd dat er zo weinig vrouwelijke artiesten staan in de Top2000 en de Snob2000. Wat dat betreft zijn het hopeloos verouderde instituten. Inmiddels wordt de beste rock-, pop-, dance- en experimentele muziek gemaakt door vrouwen. Kijk maar naar de 25 van 25. Ik wil niet perse zeggen dat 2025 het jaar van de vrouw was, het is best wel m/v/x hier. De verdeling slaat wel lichtelijk uit: 14 van de 25 beste albums zijn dit jaar gemaakt door vrouwelijke artiesten.

Hier is de gehele lijst. Klik op de link voor elke recensie.

Bij elkaar opgeteld bijna 22 uur aan muziek. Luister de hele lijst op Spotify:

‘tuurlijk. Cliché cliché: het was weer een lastige keuze. Ook 2025 was een buitengewoon boeiend muziekjaar. De lijst bubbling under is op zijn minst zo lang als de 25 van 25. Wat te denken van Nothing, bijvoorbeeld, van DARKSIDE (de band van Nicolás Jaar). Ook de geweldige tweede plaat van caroline heb ik moeten laten liggen (waar Abel Ghekiere ook zo’n fan van is). Of SABLE, fABLE van Bon Iver. You Are The Morning van jasmine.4.t. Sharon Van Etten maakte een mooi album met de band The Attachment Theory. Heel interessant was Sphaîra van Sara Persico: een geluidsexploitatie van de Rachid Karami International Fair in Tripoli. Er was natuurlijk de nieuwe Lorde, eindelijk weer terug op haar Melodrama-niveau. En Kali Uchis maakte een heerlijk zwoel soulalbum.

Nog meer heerlijkheid? De industrial op SickElixir van Blawan. So Lonely In Heaven en ouderwetse kwaliteit van ouwe-rotten-in-het-vak The Legendary Pinkdots (die had ik niet zien aankomen). Beside Myself van DJ Haram was spectaculair, net als de jazzband meets drum ’n bass op Boilerism van het Belgische ECHT! (ga die live zien als je kunt!). Sudan Archives maakte een fijne rechttoe-rechtaan dansplaat. Er waren zelfs goede platen van Lady Gaga en van Van Morrison. Kun je nagaan…

Albumhoes

Bij de beste albumhoezen is het ook vrouwelijkheid troef. Kijk maar naar Everybody Scream van Florence + The Machine en GIRLS van Princess Nokia. Maar het meest spectaculair (en op een bepaalde manier ook het meest vrouwelijk) is Virgin van Lorde.

Re-releases en compilaties

Er kwamen zoveel fijne re-releases en livealbums uit dat ik met niet kon beperken tot een top 10. Sorry, het zijn er twintig geworden. Er is een hoop jaren zeventig en jaren tachtig-spul. Veel grote namen, ook. Dat is ook wel logisch als platen hun vijftigste verjaardag vieren. Gelukkig hoorde we ook veel zeldzame opnames en obscure bandjes.

Madvillain, Madlib, MF DOOM – Madvillainy Demos
The Treshold Houseboys Choir – Amulet
Krautrock Eruption: An Introduction To German Electronic Music 1970-1980
Jean-Michel Jarre – Deserted Palace (1972)
Oksana Linde – Travesías
Roots Rocking Zimbabwe, The Modern Sound of Harare’s Townships 1975–1980
Dromen Zijn Vervlogen, De Vlaamse Onderstroom 1980 – 1988
Sly & the Family Stone – The First Family: Live At Winchester Cathedral 1967
All The Young Droids: Junkshop Synth Pop 1978-1985
Peter Gabriel – Live at WOMAD 1982
Deep Purple – Made In Japan
John Lennon & Plastic Ono Band – Power To The People (Live at the One To One Concerts)
When The 2000s Clashed
Hüsker Dü – 1985: The Miracle Year
Rolling Stones – Black And Blue (Super Deluxe)
Underground Wave Volume 7 – cassette music from Belgium and The Netherlands
Newcleus – Jam On Revenge
Trax Records: The 40th Anniversary Collection
Test Dept. – Industrial Overture: Studio & Live Recordings 1982-1985
Pink Floyd – Wish You Were Here 50

Song van het jaar

Die is niet moeilijk. Al twee jaar gaat mijn sympathie uit naar het project De Niemanders van Arnhemmers Wout Kemkens en Rocco Ostermann. Eerst gingen ze langs gevangenissen om muziek op te nemen met gedetineerden en vorig jaar bezochten ze asielzoekerscentra om te musiceren. De tweede Niemanders-plaat verscheen vorig jaar. In april kwam het nummer Habibi uit op single. Het nummer wordt gezongen door de sympathieke raï-zanger en superster-in-de-dop Omar Alshahari en is kippenveltrekkend mooi. Tip: Ga de Niemanders zien als ze bij jou in de buurt zijn. Het is altijd even ontroerend als feestelijk. Zelfs rapper Rudeboy van Urban Dance Squad doet een duit in het zakje.

Clip van het jaar

De clip van het jaar is een protestsong. Hoe kan het ook anders in 2025. Pretrial (Let Her Go Home) is van de hand van Fiona Apple en een statement tegen voorlopige hechtenis van moeders in de VS. Die hebben vaak geen geld om op borgtocht vrij te komen. Als een soort rechtbankverslaggever zag Apple hoe families zo kapot worden gemaakt. In haar indrukwekkende video zien we talloze echte slachtoffers voorbijkomen, moeders én kinderen. Juist omdat het van die onschuldige huis-tuin-en-keuken opnames zijn, draait je hart om.

Concerten

De optredens van FKA twigs en van Neil Young sloegen dit jaar in als bommen. Over twigs heb ik al geschreven, maar wat die ouwe Young nog aan power heeft is onbeschrijflijk. Enneh: volgend jaar komt ‘ie weer…

Will Gregory Moog Ensemble, A Tribute To Wendy Carlos, Turbinenhalle Bochum (D), 23 augustus 2025

Mijn persoonlijke hoogtepunten vielen – naast Kraftwerk in Soestdijk, Abel Ghekiere op het Valkhof en het verjaardagsfeestje van Hang Youths Abel van Gijlswijk in Arnhem – buiten de reguliere popmuziek. Op 23 augustus zag ik het Will Gregory Moog Ensemble in de Turbinenhalle in Bochum. Het ensemble onder leiding van Will Gregory (van Goldfrapp) speelde een ode aan Wendy Carlos, de legendarische synthesizerpionier uit de jaren vijftig en zestig. We gingen terug naar Switched On Bach en soundtracks bij films als A Clockwork Orange. Magisch! Even adembenemend was de uitvoering van Steve Reichs Music For 18 Musicians door Het Muziek, HIIT en Storm in a Jar, op 23 oktober in het Muziekgebouw aan het IJ in Amsterdam. Hypnotiserend!

Films

Een goede ontwikkeling: er draaiden dit jaar veel muziekfilms in de bioscopen! Het ging vooral over jaren zestig iconen: De jonge Bob Dylan werd briljant geportretteerd in A Complete Unknown en Nebraska-age Bruce Springsteen in Deliver Me From Nowhere. Maar het mooist waren de docu’s. Er was de indrukwekkende concertfilm Pink Floyd at Pompeii – MCMLXXII. We zagen hoe John Lennon en Yoko Ono activistisch werden in New York (One To One: John & Yoko). En mijn favoriet dit jaar was de absurdistische biopic Swamp Dogg Gets His Pool Painted.

Boeken

Een lijstje:

Christopher Dallach – Neu Klang: The Definitive History Of Krautrock
Alan Jones – DISCOMANIA: Fantastic Beats And Where To Find Them
Liz Pelly – MOOD MACHINE: The Rise Of Spotify And The Costs Of The Perfect Playlist
De Jeugd Van Tegenwoordig – Tekstboek Jeugd
Patrick Tilon – Rudeboy: Inside Outsider

Vooral die autobiografie van Rudeboy vond ik interessant, al heeft hij – zoals we hem kennen van Urban Dance Squad – heel veel woorden nodig.

De doden

(De links in de stukje zijn naar mijn in memoriams voor weblog ondergewaardeerdeliedjes.nl.)

Ach, wat hebben we een hoop grootheden moeten missen dit jaar. Vooral de soulmuziek deed een aderlating. Ga maar na: Sam (van Dave), Chris Jasper (Isley Brothers), Gwen McCrae, Roberta Flack, Angie Stone, Sly Stone (geen familie – had wel een eigen Family), Steve Cropper (Booker T & The MG’s) en natuurlijk D’Angelo. Daarnaast ging David Thomas heen, frontman van Pere Ubu, en Dave Allen van Gang Of Four en Shriekback. Natuurlijk Marianne Faithfull en Brian Wilson. Rockers als Ozzy Osbourne, Ace Frehley van Kiss en David Johansen van New York Dolls. Pijnlijk is het verlies van George Kooijmans, Paul Van Bruystegem van Triggerfinger en natuurlijk Rob de Nijs. En er ging een van mijn grote helden heen: Dave Ball van Soft Cell. Het stemt treurig, maar het is niet anders.

Het voordeel is dat we eruit gaan met een stuk eeuwige schoonheid: de superlange versie – let op de klarinetsolo! – van Say Hello, Wave Goodbye.

Goodbye 2025, hello 2026. De beste wensen voor jullie allemaal. We gaan er weer een fijn muzikaal jaar van maken.

billy woods – GOLLIWOG

Geplaatst op 27 december 2025 door admin

Beantwoorden

Een ‘golliwog’ – ook wel ‘golly’ genoemd – is een lappenpoppen kinderboekfiguurtje dat eind 19^e eeuw is bedacht de Amerikaanse Florence Kate Upton. Het verscheen voor het eerst in het boekje Two Dutch Dolls And A Golliwog uit 1895, als ‘enge zwarte kabouter’ die als snel een ‘vriendelijk gezicht’ kreeg. In de jaren daarna beleefde het wezentje heel veel vrolijke avonturen met poppen en kinderen. Maar je voelt ‘m al aankomen… Golliwog bleek zo racistisch als Blackface en Zwarte Piet in Nederland.

Zo’n sprookjesachtig figuur die eigenlijk staat voor ellende in de werkelijke wereld is symbolisch voor het nieuwe album van billy woods. Dus GOLLIWOG is een titel die de plaat helemaal dekt. Alleen zijn de sprookjes op het album niet naïef en kinderlijk, maar hallucinant en huiveringwekkend. billy woods brent zijn persoonlijke variant van horrorcore. Die is creatiever, diepgaander en intelligenter dan wat er doorgaans in het genre wordt geproduceerd. Niet voor niets wordt billy woods – die is opgegroeid als zoon van een Jamaicaanse professor in de literatuur (moeder) en een marxistische rebel die eindigde in de Zimbabwaanse regering (vader) – gezien als ‘hogeschool rapper’, op wiens teksten je zou kunnen promoveren.

De 47-jarige billy woods (bewust zonder hoofdletters) maakt altijd intrigerende platen. Zo eindigde zijn Aethiopes al hoog in mijn 22 van 22. Maar op de achttien nummers van GOLLIWOG gaat de inmiddels New Yorkse hiphop-veteraan verder dan hij eerder ging. En daarmee maakt hij de recensenten gek. Zo omschreef het Belgische HUMO de plaat als ‘surrealistisch kinderboek, bedwelmend heksenbrouwsel en haperende jukebox’. Muziekkrant OOR heeft het over een ‘hallucinante horrortrip met stinkende beats en samples van moordscènes’. Dat soort half-poëtische teksten omschrijven precies wat er gebeurt op GOLLIWOG.

Op GOLLIWOG werkt billy woods samen met een keur aan interessante medewerkers: Conductor Williams, El-P, Messiah Muzik, The Alchemist, de uitmuntende DJ Haram, Kenny Segal, Shaba Hutchings en E L U C I D, zijn vaste maatje in rapduo Armand Hammer (die vorig jaar mijn 24 van 42 haalde). Samen maken ze een psychedelisch amalgaam aan vintage soul, lo-fi jazz, noise, industrial en ambient. De samples en de scratches hebben iets looms, iets kruiperigs. Gruizige beats en mistige loops worden laag op laag op laag opgebouwd naar heel erg filmische muziek. Het begint letterlijk als een horrorfilm, met een spoel over de projector. Ergens in de verte klinkt een staccato sax. Een ijzingwekkend geschreeuw. Gezoem van vliegen. Psycho-achtige violen zwellen aan. Creepy muziekdoosjes. Een vrouw heeft een hartverscheurende huilbui. Je hoort dreinende kinderen (zijn ze angstig?). Heel veel regen. Unheimische ruis. Er klinken tientallen stemmen in je hoofd. Zo ontstaan een geheel eigen paranoïde universum.

Maar de wrange werkelijkheid is nooit ver weg. Over die dromerige muziek rapt billy woods zijn vreemde, asynchrone flows. Hij brengt die losjes, een sterk contrast met de teksten over slavernij, kapitalisme, onderdrukking en alledaags racisme. Op BLK XMAS rapt hij “Horror, drama, suspense / It’s a thriller if you can pay the rent” en even later “My neighbors just got evicted / How gon’ put folks out a week before Christmas?”. Op BLK XMAS valt hij Afrikaanse leiders aan die hun thuisland in de uitverkoop gooien (“Staggering post-colonial African zombie state / Chase the people into the waves / Watch every ship and raft / Till they disappear”).

Soms dicht hij met bijtende humor: “My people fled tot he mountains, but it’s nowhere the white man won’t go”, verzucht hij in opener Jumpscare. En op Corinthians neemt hij multimiljardairs met een ruimteobsessie (jeweetwelwie) op de hak (“Them crackers won’t make it to Mars”). Maar soms is billy woods ontroerend schrijnend. Over die genoemde huilbui-samples (in Waterproof Mascara) heen klinkt het: “Watched my mother cry from the top of the stairs / Scared when it came through the walls, I covered my ears / Half-hoping you-know-who would die, then he did (Surprise) / Careful what you wish for, might just get that shit / Mom showed us where she kept the passports hid”.

Nog meer rake quotes? Op All These Worlds Are Yours spreekt billy woods over beelden van Oekraïne of Gaza op tv. “Todat I watched a man die in a hole from the comfort of my home / The drone flew real low, no rush, real slow.” Dat doe je toch even slikken. Maar een van de meest indrukwekkende teksten is Born Alone. Hij herdenkt zijn vermoorde neef door de sneakers die hij droeg: “Dead man’s shoes, double dare you to rock ‘em / Slip ‘em on smooth, they gon’ fit no problem / They always do / It’s like they were made for your two feets, kids laid out in the streets, no kicks, limbs askew / That’s how they did my cousin in ’86, auntie saw it on the news”.

Duistere sprookjesmuziek met even duistere felrealistische teksten… GOLLIWOG is een macabere plaat. Maar indrukwekkend, heel indrukwekkend.

Alle beste albums van 2025:

E L U C I D – REVELATOR

Geplaatst op 21 december 2024 door admin

Beantwoorden

‘Revelator’ komt van ‘to reveal’: openbaren (ik kom hier nog op terug). De openbaarder is in dit geval E L U C I D. Die vormt samen met rapper billy woods het duo Armand Hammer, maar allebei zijn ze solo beter. billy woods haalde met Aethiopes mijn 22 van 22. Dit jaar is het de beurt aan E L U C I D solo. (Die spaties horen blijkbaar in zijn naam, net als billy woods zonder hoofdletters is.)

Veteranen billy woods en E L U C I D zijn al jarenlang voorman van de New Yorkse underground ‘abstract hiphop’. Zij trekken hun muziek op uit soundscapes vol noise, ambient drones, glitches en distortion. Laag over laag over laag geschoven, de hectische collages doen zelfs een beetje denken aan de beste platen van Public Enemy. Maar E L U C I D combineert die elektronica met live instrumenten, in casu drums van producer Jon Nellen en bas van Luke Stewart (die we kennen van de ‘avant jazz’ band Irreversible Entanglements). Zij vormen een mooie combi met de atonale industriële geluidstapijten die op REVELATOR worden opgetrokken. Het geeft de muziek wat meer body. Net als de zware basstem van E L U C I D overigens; hij kan klinken als een profeet die declameert uit de Openbaringen van apostel Johannes (in het nummer CCTV), maar ook als de bariton van een Barry White-achtige bedgenoot (SKP).

E L U C I D gaat op zijn derde solo-album REVELATOR ook fijne samenwerkingen aan met avantgarde-talenten als August Fanon, Child Actor, DJ Haram, The Lasso, Skech185 en uiteraard billy woods. Met z’n allen bouwen ze een sfeer op die zowel gedesoriënteerd is als geheimzinnig. En ook beangstigend. In opener THE WORLD IS DOG horen we naast hiphop ook elementen van punk en drum ’n bass. In CCTV horen we gitaren die zo lijken weggelopen bij stadsgenoten Swans. Maar er zijn ook dromerige tracks, zoals het synhi-gestuurde IKEBANA of het psychedelische 14.4. De laatste track – ZIGZAGZIG – is gemaakt in coöperatie met DJ Haram. Het is de meest denkbare industriële kakafonie ter afsluiting van E L U C I D’s ‘feestje’…

Waar heeft de openbaarder het zoal over? E L U C I D rapt over de horror van modern leven en de dagelijkse struggle in New York, maar ook over de genocide in Gaza. En soms over allebei tegelijk. Over een abstracte collage – het lijkt wel een verstoorde radio – stottert hij “my … landlord … is … a … zionist”. Hij heeft het over onderdrukking en slavernij. Mensen zijn “chess pieces tot he checkerboard, life-size”. Het is echter niet alleen ellende. E L U C I D praatzingt ook over zijn familie en de kracht die hij daaruit put. Dan is hij prachtig poëtisch en rapt zinnen als “I squeeze my children’s hand and walk hard against the wind”. (Maar het moeten ook niet teveel familieleden slash kinderen worden, hahaha. Zijn meest geciteerde uitspraak op REVELATOR is: “I make gorgeous babies / But I’m done making N-words”.)

–

ELUCID · REVELATOR

–

Alle beste albums van 2024:

Aesop Rock – Integrated Tech Solutions

Geplaatst op 9 december 2023 door admin

Beantwoorden

Integrated Tech Solutions, oftewel ITS, is een album, maar ook een fictief bedrijf. Dat leren we al in de eerste minuut. Over een achtergrond van jaren tachtig synthrock – zeer typerend voor cheesy reclames – spreek een stem: “Building a bridge to a better tomorrow: ITS is a system of lifestyle and industry applications designed to curate a milti-experience. Using a unique hybrid of machine learning and on-site scrum sessions, our specialists have redefined tech-centric problem solving. Disrupt. Innovate. Refine.” Een gemiddelde TED-talk is er niets bij… Daarna volgt een auditief in elkaar gefrommelde en dus bijna onhoorbare disclaimer. En vervolgens kunnen we meer dan een uur loos gaan op dit fantastische old-school hiphop-album.

Dad rap
Aesop Rock is een exploot van de zogenaamde ‘dad rap’, samen met een veteraan als billy woods die niet toevallig ook op dit album is te horen. billy woods staat bekend om zijn coole flows (waarmee hij vorig jaar mijn 22 van 22 haalde), de stijl van Aesop Rock wordt vaak omschreven als ‘wordsalad’. Terecht. Hij is een man van veel woorden. Op Integrated Tech Solutions krijgen we de ene heerlijke salade na de andere opgedist in zijn fijne donkerbruine stem. Hij klinkt supersnel en relaxed tegelijk. (Hoe dóet ‘ie dat?) We horen hem tekeer gaan over diepe bassen, Run DMC-achtige ritmepatronen, retro-triphop of over crispy breakbeats, maar ook over lo-fi drums en jazz-samples.

Stand up
ITS is een soort van losse conceptplaat met een dystopische visie op tech-consumentisme. Aesop Rock begint 2,5 miljoen jaar geleden met de uitvinding van het wiel in het nummer Mindful Solutionism en slaat vervolgens bruggen naar atoomsplitsing, robotarbeiders en chemische oorlogsvoering. Aesop Rock is een van de meest originele rappers van deze tijd. Er zijn ook uitstapjes: dan rapt hij bijvoorbeeld over duiven, maar dat is eigenlijk een ode aan Leonardo da Vinci en aan de creativiteit van de mens. Een andere ode is er aan het stromen van rivieren en hij somt op: de Hudson, de Susquehanna en de Willamette: “I wonder what could possibly be lurking on the bottom.” Een volgende ode is gewoon aan junkfood. In Failure rapt hij over Vincent van Gogh. Vaak betuigt Aesop Rock zich een begenadigd storyteller. De ene keer gaat het over een ontmoeting als kind met Mr. T. (alias B.A. Baracus van The A-team) en meteen daarna over de jonge skaters (de Salt and Pepper Squid) waarvan hij mentor is – uiteraard inclusief een sample uit Push It. Dat dus. En een nummer als Agressive Steven – over een inbreker die in Aesops huis komt wonen – is pure stand-up comedy!

In effect
Op ITS rapt Aesop Rock vol zelfspot dat hij een kluizenaar en een fossiel is, maar hij laat generaties van jonge rappers ver achter zich. En hopelijk blijft hij dat nog even doen. Zelf denkt hij van wel. Op het laatste nummer van het album rapt Aesop Rock veelzeggend: “O death, o death / Could ya please hold a moment? / I am so in effect.”

–

Alle beste albums van 2023:

Jaaroverzicht 2022

Geplaatst op 31 december 2022 door admin

Beantwoorden

De naweeën van een pandemie, een sadistische aanval op Europa, dikke inflatie en torenhoge energieprijzen, woedende boeren, een overspannen samenleving, de terugkeer van religieus fanatisme, seksisme, racisme en fascisme wereldwijd, verschralende natuur, milieurampen. En altijd aanwezig op de achtergrond: de allesoverheersende klimaatdreiging… Nee, je kunt niet zeggen dat 2022 een vrolijk jaar was. Dat horen we terug in de muziek.

Kijk maar naar de albums in deze 22 van 22. Hoe indrukwekkend ook, het is geen vrolijke bende. Hooguit dansen op de vulkaan soms. We horen anxiety en depressie (Black Country New Road, Burial), oorlog en onderdrukking (Diamanda Galás, Tanya Tagaq), kolonialisme en racisme (Animistic Beliefs, billy woods), teloorgang van de natuur (Jacaszek & Kleefstra) en een hoop seksisme (Sudan Archives, Adigéry & Pupul). Gelukkig weten ze dit om te zetten in troostrijke en inspirerende práchtplaten. Dat zijn grote woorden hè? Maar gloedvol. En dat is precies wat we nodig hebben in deze duistere tijden. Net als muziek die ertoe dóet. Dat zijn deze platen stuk voor stuk.

Hier zijn mijn 22 van 22. Lees de recensies in de links:

Luister de hele 22 van 22 op Spotify:

Het was dit jaar weer niet makkelijk om tot een eindlijst te komen. Heel veel moois heb ik moeten laten liggen. Onder het kopje ‘bubbling under’ vallen dit jaar grote namen als Kendrick Lamar, Taylor Swift en Rosalía. De poëzie van Kae Tempest (The Line Is A Curve) en Kimbrae met Clare Archibald (Birl Of Unmap) haalden het net niet, evenals de verfrissende eclectische pop van Jockstrap (I Love You Jennifer B). Gabriels waren een revelatie live, en op de plaat eigenlijk ook, maar er moet nog meer komen om écht te overtuigen. Dat gebeurt volgend jaar als ook Angels & Queens Part II verschijnt. Verder mogen de prachtige experimentele ambient-albums van Llyn Y Cwn (Du Y Moroedd) en ’t Geruis (Slow Dance On Moss Beds) niet onvermeld blijven. En natuurlijk gothic queen Zola Jesus met Arkhon!

Song van het jaar

Kutwereld! Maar écht. Als ik dan moet zeggen welk nummer de titel ‘song van het jaar’ moet krijgen, dan eindigen er twee Nederlandstalige protestliederen ex aequo. Het eerste is een aanklacht tegen het volkomen misplaatste wereldkampioenschap mannenvoetbal in Qatar: De Dood Van Een Arbeidsimmigrant van Hang Youth (die maakten vorig jaar ook al de song van het jaar).

Het tweede is als liedje misschien nog wel beter. Het is de reactie van WIES op de minzame houding tegenover de cultuursector in Nederland, die nog het best werd verwoord door de sneer van Rutte bij de zoveelste coronamaatregelen: “Dit is ook een ongelooflijk grote teleurstelling voor de sectoren die nog niet open gaan. De culturele sector. Maar je kunt dus wel gewoon oefenen met je bandje.” (Lul.)

Clip van het jaar

Ook daar word je niet vrolijk van. De clip van het jaar is geen clip, maar een verrassingsoptreden in het Franse acht-uur-journaal. (Weliswaar geënsceneerd, maar het shockeffect was er niet minder om.) Tijdens het interview, begin dit jaar op TF1, barst Stromae uit in het zingen van L’Enfer (de hel), een kippenveltrekkend nummer over depressie, burn-out en zelfmoorgedachten. Indrukwekkend.

Re-releases en live-albums

Voor wie deze donkere tijden wil ontvluchten met muziek van vroeger, viel er ontzettend veel te snoepen! Wat een mooie re-releases verschenen er. Wat betreft heruitgaven was het een beetje een Coil-jaar, met drie titels: 1. Constant Shallowness Leads To Evil (Coil), 2. Musick To Play In The Dark 2 (Coil – allebei uit het jaar 2000), maar vooral 3. Form Grows Rampant uit 2007 van Treshold Houseboys Choir (het soloproject van Peter ‘Sleazy’ Christopherson). Punkers en postpunkers roerden zich: de Clash kwam met een heruitgave van Combat Rock uit 1982 en na jarenlang wachten was er opeens weer If I Die, I Die (ook uit 1982) van de Virgin Prunes! The Divine Punishment uit 1986 van Diamanda Galás (zij staat met haar nieuwe plaat op 3 in mijn eindlijst) kreeg een heruitgave. Daar krijg je nog steeds koude rillingen van. Net als van de kunstzinnige verzamelaar Sleepwalkers (2010) van David Sylvian die dit jaar weer op vinyl verscheen. Too-Rye-Ay van Dexy’s Midnight Runners werd ook 40 jaar oud en dat was voor grote baas Kevin Rowland reden om Too-Rye-Ay (As It Should Have Sounded) uit te brengen. En dan waren er nog twee toppers van live-albums. Op het album Live At The El Mocambo 1977 kunnen we nog eens horen hoe goed de Rolling Stones waren voordat ze de stadions ingingen. Een staaltje jeugdsentiment is Prince & The Revolution – Live (Syracuse 1985). Ik herinner me nog hoe ik als jochie tot diep in de nacht opbleef om het concert, dat via satelliet werd doorgestraald naar Duitsland, op Rockpalast te bekijken – en op te nemen op cassettebandjes. Die bandjes zijn allang vergaan, maar nog steeds ken ik elke noot van die band en elk gilletje van de paarse geilneef uit mijn hoofd!

De doden

De muziekwereld kreeg veel gevoelige verliezen te verwerken dit jaar. Het dieptepunt lag eind april toen in vier dagen tijd achtereenvolgens Jan Rot (22 april), Arno Hintjens (23 april) en Henny Vrienten (25 april) overleden. Vooral Arno was een jeugdheld. En meteen daarna viel nog zo’n icoon: de Duitse synthesizergigant Klaus Schulze (26 april). Wat hebben we stonede avondjes doorgebracht op de prachtklanken van die man! De ‘grondlegger’ van het postpunk-gitaargeluid was Keith Levene. Nadat hij betrokken was bij de oprichting van de Clash, ging hij gitaar spelen in PiL (bij dat andere punk- icoon: Johnny Rotten alias John Lydon). Levene overleed op 11 november. Nog treuriger vond ik de te vroege dood van Terry Hall op 18 december, de altijd wat chagrijnig ogende songsmid en zanger van de Specials en Fun Boy Three. Ghosttown. Man At C&A. Too Much Too Young. Stereotype. Hoeveel rake nummers heeft hij niet op zijn naam staan?

En dan: in de hemel moet een Twin Peaks-reünie hebben plaatsgevonden. In 2022 overleden eerst zangeres Julee Cruise (9 juli) en daarna componist Angelo Badalementi (11 december). Met z’n tweeën waren ze onder andere verantwoordelijk voor de hemels klinkende begintune van David Lynch’ bizarre tv-serie uit de jaren negentig.

Muziekblogs

Het meest relevante en boeiende muziekblog was dit jaar Ukrainian Field Notes, onderdeel van Acloserlisten.com. In 18 lange stukken komen tientallen muzikanten (veelal elektronisch, ambient, techno, experimenteel) aan het woord over hun inspiraties, de manier waarop ze muziek maken en vooral over wat de oorlog met ze doet. Zo ontdek je niet alleen heel veel goede muziek, maar krijg je en passant ook een inkijk in het leven van jonge Oekraïners. En kom je tot het besef dat hun leven precies hetzelfde is als het onze. Dan kan je maar één politieke conclusie trekken: Oekraïners zijn Europeanen en geen Russen.

Tot slot nog even iets lichters: het leukste muziekblog uit Nederland is Ondergewaardeerde Liedjes. (De naam dekt de lading volledig, daar hoef ik niks over te zeggen.) Dus van de zomer ben ik begonnen daarvoor te schrijven. Hou dit blog in de gaten, ook in 2023!

Gelukkig nieuwjaar, dat 2023 maar wat vrolijker moge worden.

–

billy woods – Aethiopes

Geplaatst op 22 december 2022 door admin

Beantwoorden

Na twee decennia is underground-rapper billy woods nog steeds zeer actief – solo, als helft van het duo Armand Hammer en met verschillende samenwerkingen zoals bijvoorbeeld dichteres Moor Mother. Net als vorig jaar bracht hij in 2022 twee albums uit. Daarvan is Aethiopes met afstand zijn beste werk in jaren. Het album is gemaakt met dj Preservation (net zo’n veteraan). Die combinatie blijkt een schot in de roos!

Aethiopes is in alles zo’n beetje het diapositief van Die Ene Grote Hiphopplaat van dit jaar: Mr. Morale & The Big Steppers van Kendrick Lamar. Bij Lamar is het altijd ‘me, myself and I’ – zowel in teksten als in presentatie, terwijl billy woods (zonder hoofdletters) het liefst in de anonimiteit verblijft. Op foto’s en in clips is hij altijd onherkenbaar geblurd. Tijdens optredens staat billy woods doorgaans in het donker. En eigenlijk zijn zijn teksten net zo in het donker. Ondoorgrondelijk. Als een ware literator verplaatst hij zich in andere personages en perspectieven. Hij praatzingt in lange zinnen en is dus meer storyteller dan rapper. Ik krijg er een beetje een Gil Scott-Heron-vibe bij en dat bevalt me prima!

Rembrandt
billy woods is het tweede kind van een Jamaicaanse intellectueel en marxist. Hij bracht zijn jeugd pendelend tussen Afrika en het Caribisch gebied door, alvorens in New York te belanden. Die roots hoor je hier terug. ‘Aethiopes’ is Latijn voor Ethiopiërs en een archaïsche Europese term om Afrikanen aan te duiden. Op de hoes staat een detail van een schilderij van Rembrandt: Twee Afrikaanse Mannen. De rode draad op billy woods’ plaat is kolonialisme, slavernij en hedendaags racisme. De nummers worden met elkaar verbonden door flarden tekst uit een obscure Afrikaanse film uit de jaren zeventig: Kongi’s Harvest.

Duisterder
wood’s teksten zijn authentiek, bizar en volstrekt origineel. Dat begint al in opener Asylum. Daarin heeft billy woods het vermoeden dat zijn buurman de president van Ethiopië is, die zich verschuilt in Zimbabwe. woods vertelt er gedetailleerd over: “His bodyguards chew qat / Spits black in the rhodondendrons.” Dat is nog om te lachen, verderop wordt het veel duisterder. No Hard Feelings is luguber en vol ziekte en verminking. Christine is een regelrecht horrorverhaal, geïnspireerd op Stephen King. Sauvage gaat over politiegeweld. billy woods vertelt over een kind dat zo in elkaar geslagen wordt, dat hij weg moeten hinken met een tand door de lip.

Jupiter
Tekstueel is Aethiopes misschien vintage-billy woods, muzikaal gaat hij samen met Preservation een hele andere kant op. De dj haalt samples uit obscure platen, op de kop getikt in Hong Kong, maar ook uit experimentele noise-jazz of spaghettiwesterns. Preservation krijgt helemaal de vrije hand en dat is te horen. Zo ontstaat een complexe plaat, op – zoals billy woods zelf zegt – het snijvlak van traditionele muziek, diaspora-muziek en Europese piano- en blazermuziek. Maar dan met New York-hiphop feel: we horen ook funk, soul en reggae (jaren tachtig toaster Shinehead mag zelfs even meedoen). De beats zijn lekker vuig en gruizig – vooral in het nummer Haarlem, waar het avant-garde ritme het midden houdt tussen Throbbing Gristle, John Cage en Tom Waits. Nou ja, de hele plaat klinkt eigenlijk alsof billy woods rapt over het geluid van een kapotte radio. Eentje die staat afgestemd op een planeet ergens achter Jupiter. En toch, hè? Toch klinkt dat allemaal volledig natuurlijk. Volgens billy woods was werken met Preservation ‘one of the more symbiotic, feedback-loop processes of making an album that I probably ever had’. Dat is te horen.

Dit underground-album is wat mij betreft dé hiphopplaat van het jaar.

–

Alle beste albums van 2022:

Leendert Douma

Tagarchief: billy woods

Jaaroverzicht 2025

billy woods – GOLLIWOG

E L U C I D – REVELATOR

Aesop Rock – Integrated Tech Solutions

Jaaroverzicht 2022

billy woods – Aethiopes